Strona korzysta z plików cookies, zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania plików cookies w Twojej przeglądarce. Czytaj więcej…

Zrozumiałem

Msze Święte

    • Poniedziałek 18.00
------------------------------------
    • Wtorek 18.00
------------------------------------
    • Środa 8.00, 18.00
------------------------------------
    • Czwartek 8.00, 18.00
------------------------------------
    • Piątek 18.00
------------------------------------
    • Sobota 18.00
------------------------------------
    • Niedziela 8.00, 10.00, 11.30, 18.00
------------------------------------
  • Biuro Parafialne:
    w tygodniu po wieczornej Mszy, pon. - sob., 18.30 - 19.00

Intencje o uzdrowienie, świadectwa

Niezbędnik Ministranta

Słownik liturgiczny

 

Akolita

posługa udzielana alumnom seminariów duchownych. Potocznie jest to ministrant niosący świece w czasie procesji.

 

akolitkaAkolitka

świeca niesiona przez ministranta obok krzyża w czasie uroczystych liturgii (na czele procesji) lub podczas czytania Ewangelii.

albaAlba

długa, biała szata (łac. albus = biały), sięgająca do kostek z długimi rękawami. Nazwa pochodzi od jej białego koloru, symbolizuje łaskę chrztu św. Ambona miejsce głoszenia i czytania Słowa Bożego.

ampulkiAmpułki

naczynia na wino i wodę używane w czasie Mszy świętej.

Błogosławieństwo

życzenie uzyskania specjalnej przychylności Bożej dla jednostki, wspólnoty lub rzeczy przez odpowiednie słowa i towarzyszące im gesty sakralne.

Celebrans

przewodniczy czynnościom liturgicznym na mocy władzy udzielonych święceń.

Ceremoniarz

to osoba odpowiedzialna za przygotowanie i przebieg liturgii, zwłaszcza, gdy jest ona sprawowana bardzo uroczyście, kieruje wykonywaniem czynności przy sprawowaniu liturgii.

Ceroferariusz

obok ministrantów światła, którzy niosą w procesji ,,akolitki" istnieje druga służba ceroferariuszy. Niosą oni krótkie świece osadzone na drzewcu. Mogą to być także pochodnie. Chleb ofiarny (zob. hostia).

chrzcielnicaChrzcielnica

miejsce przechowywania wody chrzcielnej.

cingulumCingulum

pasek służący przepasaniu alby.

cyboriumCyborium

(łac. cibo = żywię; ciborium = puchar), zwane potocznie puszką, służy do przechowywania komunikantów poza Mszą św., zazwyczaj ma kształt kielichowaty, jest jednak większe od kielicha mszalnego.

Dary ofiarne

rzeczy i akty wewnętrzne, które człowiek składa Bogu w czasie Mszy św. Przede wszystkim są to dary chleba i wina, które oznaczają wszelką ofiarę człowieka.

Dzwonki ołtarzowe

pojawiły się w liturgii w wieku XIII, zwracają uwagę wiernym na zmianę postawy liturgicznej, zwołują lud i wielbią swym dźwiękiem Boga.

Eucharystia

jest to uczta ofiarna Jezusa Chrystusa, która z Jego woli powtarzana jest codziennie przez chrześcijan na Jego ,,pamiątkę". Obok chrztu jest podstawowym sakramentem w życiu Kościoła. Ewangelia w niej znajdujemy Wesołą Nowinę Jezusa Chrystusa. Jest to najważniejsza Księga chrześcijan.

Herezja

(łac. hairesis = branie dla siebie)uznane przez Kościół za sprzeczne poglądy religijne głoszone przez pojedyncze osoby lub grupy społeczne. W Kościele Katolickim herezje były zwalczane przez inkwizycję (kary),a ich głoszenie groziło sankcjami np. ekskomuniką.

Homilia

słowo kapłana skierowane do wiernych wyjaśniające usłyszane czytania biblijne.

hostiaHostia

postać eucharystyczna Ciała Pańskiego, ma postać białych hostii wypiekanych z ziarna pszenicy i wody.

Hymn

uroczysta pieśń śpiewana na cześć Boga lub świętych.

Jasełka

nazwa ta pochodzi od staropolskiego słowa ,,jasła", a są to przedstawienia teatralne, których treść stanowią wydarzenia związane z Bożym Narodzeniem. Początek jasełek dał św. Franciszek z Asyżu, który po powrocie z Ziemi Świętej, chcąc przybliżyć swoim braciom i mieszkańcom miasta atmosferę Betlejem, w jednej z grot w pobliżu Greccio w 1223 r. w noc Bożego Narodzenia ustawił żłóbek z sianem, w nim złożył prawdziwe dziecko, a wokół zgromadził owce, osła i wołu zwierzęta towarzyszące przyjściu na świat Jezusa.

Kadzielnica (zob. trybularz).

Kantor

wykonuje śpiewy podczas liturgii, psalmy, pieśni. Prowadzi wspólny śpiew.

kielichKielich mszalny

należy do najgodniejszych naczyń liturgicznych, używany do Mszy świętej, w nim spoczywa postać eucharystyczna Krwi Pańskiej.

Kolędy

są to pieśni śpiewane w okresie Bożego Narodzenia, wiążące się tematycznie z narodzeniem Jezusa Chrystusa. Nazwa ,,kolęda" pochodzi od łacińskiego słowa ,,calendae" pierwsze dni miesiąca. Chrześcijanie zwyczaj ten wiązali ze świętami Bożego Narodzenia, a Rzymianie składali sobie podarunki i życzenia. Zwyczaj ten rozpowszechnił się także w krajach słowiańskich jako ,,chodzenie po kolędzie". Śpiewane w tym okresie pieśni przyjęły nazwę ,,kolęd". Pierwsze kolędy pojawiły się w XII wieku na terenie Francji. Pierwsze polskie kolędy miały charakter pieśni ludowych, a pojawiły się w XV wieku. Z tego okresu zachowało się 10 kolęd, niestety dziś już nie śpiewanych.

komzaKomża

jest skróconą albą o szerokich rękawach, winna oznaczać czystość duszy.

korporalKorporał (łac. corpus = ciało)

lniany lub płócienny, rozkłada się go na ołtarzu  przykrytym białym obrusem. Krzyż ołtarzowy zwany też procesyjnym, niesiony na początku procesji w drodze do Ołtarza i stawiany w jego pobliżu.

kustodiaKustodia

jest to mała puszka, w niej przechowuje się Najświętszą Hostię przeznaczoną do monstrancji.

lekcjonarzLekcjonarz

księga zawierająca fragmenty Pisma Świętego (czytania, psalmy responsoryjne, aklamacje i ewangelie) odczytywane podczas

Liturgii Słowa we Mszy św.

Lektor

posługa udzielana alumnom seminariów duchownych. W zgromadzeniu liturgicznym czyta Słowo Boże i inne teksty w czasie liturgii i nabożeństw.

lodkaŁódka

naczynie należące do kadzielnicy (trybularza), zawierające ziarenka kadzidła.

Ministrant (łac. ministrare = służyć)

pomocnik przy sprawowaniu Mszy świętej i innych nabożeństw liturgicznych.

mitraMitra

jest uroczystym nakryciem głowy biskupa. Składa się ona z dwóch trójkątów połączonych opaską, dwiema wiszącymi z tyłu taśmami. W liturgii, w dzisiejszej formie, używana jest od XII w.. Wykonana z kosztownych materiałów, haftowana srebrem i złotem lub wysadzana szlachetnymi kamieniami. Modlitwa odmawiana podczas wkładania mitry nazywa ją hełmem zbawienia. Zaś symbolika średniowieczna w dwóch jej rogach dopatrywała się symbolu obu Testamentów: Starego i Nowego.

monstrancjaMonstrancja

(łac. monstrare = pokazywać) naczynie liturgiczne służące do ukazywania Ciała Pana Jezusa wiernym, głównie w celu adoracji. Formy monstrancji zaczerpnięto od form relikwiarzy. Pierwsze monstrancje powstały w średniowieczu, gdy w 1264 roku ustanowiono święto Bożego Ciała. Ich kształty przypominają wieżyczki lub gotyckie kościoły, ale najczęściej mają kształt słońca otoczonego promieniami, krzyża bądź serca. Te typy monstrancji pochodzą z baroku i one występują obecnie w naszych kościołach. Najstarsza polska monstrancja została ufundowana przez Władysława Jagiełłę jest przechowywana w Poznaniu w kościele Bożego Ciała.

mszalMszał rzymski

księga dla celebransa, zawierająca modlitwy mszalne na wszystkie dni roku liturgicznego.

Nawa

(łac. navis = okręt)nawiązuje do łodzi św. Piotra, stanowiącej obraz całego Kościoła ludu Bożego. Apostołowie, a dziś papież i biskupi wiodą Go po wzburzonych wodach świata do niebieskiej ojczyzny. Nawa to środkowa część kościoła łącząca przedsionek z prezbiterium. W zasadzie jest przeznaczona dla wiernych. Ilość naw w kościołach jest różna: są jedno, dwu, trzy, pięcio- i siedmionawowe. Nawy oddzielone są od siebie przynajmniej optycznie kolumnadą, czyli szeregiem kolumn posiadających w zależności od stylu architektonicznego własne, nawowe sklepienia.

Ołtarz

stół na którym składa się Najświętszą Ofiarę, czyli Mszę świętą i przy którym rozdziela się Ciało Pańskie.

ornatOracja

uroczysta modlitwa odmawiana przez kapłana w imieniu wiernych.

Ornat

wierzchnia szata celebransa.

paliuszPaliusz

jest to biała taśma wełniana, szeroka około siedem centymetrów. Ma ona kształt naszyjnika o dwóch dodanych końcach, z których jeden opada na piersi, a drugi na plecy. Paliusz zdobi sześć czarnych krzyżyków. Od V w. nosili go papieże, a od XIII w. arcybiskupi metropolici. Wręcza im go papież. Paliusz jest znakiem bardziej rozległej władzy duchowej arcybiskupa metropolity. Jest też napomnieniem dla niego, aby przekazanej władzy używał na wzór Chrystusa dobrego pasterza.

palkaPalka (łac. palla = zasłona)

niewielki kawałek płótna lnianego, usztywniony, służy do nakrywania kielicha mszalnego.

Papież

jest najwyższym zwierzchnikiem i głową Kościoła Katolickiego, biskupem Rzymu. Według nauki katolickiej Chrystus powierzył pasterzowanie Kościoła Apostołom, a wśród nich wyróżnił Szymona, którego nazwał Piotrem, czyli Opoką, stanowiącą fundament Kościoła i jego jedności. Św. Piotr umarł jako biskup Rzymu, dlatego biskupi Rzymu są jego następcami. Papież sprawuje najwyższą władzę w Kościele, a przysługujące mu uprawnienia składają się na tzw. prymat papieski. Wybierany jest przez kardynałów zebranych na Konklawe. Obrany Papież przybiera sobie nowe imię. Jan Paweł II jest 264 papieżem w historii Kościoła.

paschalPaschał

gruba świeca z wyrytym krzyżem i pięcioma czerwonymi granami. Oznaczająca Chrystusa Zmartwychwstałego.

Pasek (zob. cingulum).

pastoralPastorał

ozdobna laska używana przez biskupa jako symbol posługi pasterskiej otrzymanej od Chrystusa, ma swoją prehistorię jego prototypu można szukać w starożytności, w lasce służącej do podpierania się, bądź też do przedłużania zasięgu działania. Dlatego laskę używano za symbol władzy. (Wj 4,17; Lb 17, 17; Ps 22, 4; 44, 7). Od pastorału biskupa wcześniejsza była laska opata. Pierwszym opatem, który jej używał, był św. Kolumban (+ 615). Odtąd szybko się rozpowszechniała. Poza klasztorami używali jej biskupi, królowie i książęta, jako znaku władzy. Do liturgicznych insygniów biskupa pastorał zalicza się od XI wieku. Gdy chodzi o symbolikę pastorału, to jego zakrzywienie u góry oznacza troskę pasterską biskupa, którym ma odciągać wiernych od zła, jak pasterz owce, i zaprowadzić do dobra. Środkowa cześć oznacza podporę i symbolizuje służbę ludowi, umacnianie jego wiary. Dolna część ostro zakończona oznacza troskę pasterza w zachęcaniu, napominaniu, a nawet w karceniu. Papież od XI w. używa pastorału prostego, zakończonego krzyżem równoramiennym.

patenaPatena

pokryty szlachetnym metalem ,,talerzyk", służy do składania na niej hostii.

pietaPieta

to termin używany przede wszystkim w sztuce kościelnej. Określa on wizerunek Matki Bożej trzymającej na kolanach ciało swojego syna zdjęte z krzyża. Najsławniejsza pieta wykonana z białego marmuru przez Michała Anioła znajduje się w Rzymie w Bazylice św. Piotra. Postawy liturgiczne:

• stojąca - postawa szacunku wobec Boga Najwyższego

• klęcząca - postawa adoracji i pokory wobec Boga

• siedząca - postawa słuchania

• leżenie krzyżem - znak najgłębszej czci, adoracji i pokuty

Prezbiterium

część kościoła, w której znajduje się ołtarz główny.

Procesja

uroczysty pochód religijny połączony ze śpiewem.

puryfikaterzPuryfikaterz (łac. purifico = oczyszczam)

ręczniczek, którym wyciera się kielich po spożyciu przez kapłana Krwi Chrystusa.

Puszka (zob. cyborium).

Relikwie

(łac. reliquiae = szczątki) kości Świętych Pańskich lub przedmioty, które miały styczność z Chrystusem Panem albo Świętymi.

relikwiarzRelikwiarz

ozdobne naczynie w którym przechowuje się relikwie.

Responsorium

powtarzane wersety psalmu stanowiące odpowiedź człowieka na Słowo Boże.

Rok kościelny lub liturgiczny

jest wspomnieniem i przeżywaniem zbawczych dzieł Boga dokonanych głównie przez Jezusa Chrystusa. Rozpoczyna się od I Niedzieli Adwentu. W ustalonych przez przepisy liturgiczne, obchodzimy tajemnice Pańskie, począwszy od Wcielenia i Narodzenia, aż do Wniebowstąpienia i Zesłania Ducha Świętego. W pozostałe dni rozważamy życie chrześcijańskie, które znajduje swój kres w dniu powtórnego przyjścia Pana. Dlatego też Rok Kościelny nazywany bywa również Rokiem Pańskim lub Rokiem Zbawienia.

Roraty

śpiew na wyjście Mszy św. wotywnej o Matce Bożej w Adwencie rozpoczyna się od słów: ,,Rorate caeli desuper",, Spuście rosę niebiosa z góry". Stąd Mszę św. o Matce Bożej w Adwencie nazwano Roratami. Początki rorat w Polsce sięgają XIII w. Kościół na początku tej Mszy św. pogrążony jest w ciemnościach. Pala się jedynie świece i lampiony. Dopiero po akcie pokutnym, na śpiew ,,Chwała na wysokości Bogu..." zapala się wszystkie światła w kościele. Dekoracja Rorat przypomina zbliżanie się do uroczystości Bożego Narodzenia. Roratka w czasie Rorat pali się obok ołtarza dodatkowa świeca z białą lub niebieską wstążką. Zwyczaj umieszczania tej dodatkowej świecy sięga czasów Bolesława Wstydliwego. Za jego panowania na początku Adwentu ludzie stawali przed ołtarzem katedry i powtarzali słowa: "Jestem gotów na sąd Boży".

Sanctissimum

łacińska nazwa Najświętszego Sakramentu.

Sedilia

siedzenia dla celebransa i tych, którzy mu usługują. Znajdują się w pobliżu Ołtarza.

Służba liturgiczna

zespół ludzi, chłopców i dziewcząt, którzy w czasie sprawowania liturgicznych obrzędów spełniają posługę w sposób określony przepisami Kościoła.

Strój

ministranta kołnierzyk (pelerynka), komeżka i  sutanka.

stulaStuła

wąski, długi pas materiału zakładany przez kapłana na szyję podczas sprawowania Mszy św. , spowiedzi i innych sakramentów oraz posług liturgiczno-duszpasterskich. Jest znakiem świętej władzy kapłańskiej. Również diakon może nosić stułę w czasie tych czynności, lecz zakłada ją przez lewe ramię. Kolor stuły dobieramy do koloru szat liturgicznych.

Szaty liturgiczne:

ubierane przez biskupa, kapłana oraz ich asystę do sprawowania liturgii. Pierwsze wieki chrześcijaństwa nie znały ich. Sprawujący liturgię ubierali zwykłe, chociaż bardziej uroczyste ubrania. Dopiero pod koniec VII w. celebrans zaczął przywdziewać szaty liturgiczne. Od czasów papieża Innocentego (+ 1216 r.) przyjął się zwyczaj używania szat liturgicznych w różnych kolorach, w zależności od uroczystości czy święta i okresu liturgicznego:

• Biały - symbolizuje światło, czystość, niewinność, radość, świąteczny nastrój. Używany podczas obchodów liturgicznych w czasie radosnym

• Czerwony - to znak krwi, walki, męczeństwa a także kolor ognia. Używany w czasie obchodów liturgicznych męczenników, w czasie Zesłania Ducha Świętego a także w święta Pańskie związane z męką Chrystusa

• Zielony - symbol nadziei, odrodzenia, młodości. Używany w niedziele i dni powszednie w czasie zwykłym

• Fioletowy - znak żałoby i pokuty, stosowany pierwotnie w miejsce koloru czarnego. Używany w czasie Adwentu i Wielkiego Postu

Tabernakulum

(łac. tabernaculum = namiot, przybytek, świątynia)to miejsce przechowywania Najświętszego Sakramentu w kościele. Umieszczane jest zazwyczaj na osobnej podstawie w pobliżu głównego ołtarza lub w osobnej kaplicy. Tabernakulum bywa często złocone wewnątrz a na, zewnątrz posiada bogatą ornamentację: na jego drzwiczkach umieszcza się znak IHS, rybę lub kosz z chlebem, albo pelikana karmiącego swoje młode własną krwią (symbol Pana Jezusa cudownie karmiącego wiernych swoim ciałem i krwią).

Trybularz

zwany popularnie kadzielnicą, używany od IV wieku w liturgii, składa się z czaszy i ruchomej kopułki podnoszonej na łańcuszku.

welonWelon

okrycie wierzchnie celebransa w czasie uroczystego błogosławieństwa Najświętszym Sakramentem.

Złożenie rąk

przy modlitwie oznacza wniesienie duszy do Boga i oddanie Mu się z wiarą.